Tripreport dag 1

Een verslag van een eerste dag op een bijzondere reis begint meestal met een haast verzuchtende melding van hoe vroeg de wekker ging. Nou, dat cliché laat ik niet zomaar dit verslag binnendringen: de wekker ging namelijk helemaal niet! In een vlaag van verstandsverbijstering had ik ingestemd om de Freaknacht over te nemen van Gerard, met als gevolg dat ik tot zeven uur ’s ochtends radio moest maken, vervolgens naar huis om de laatste zaken in te pakken (wat wil zeggen: de toilettas in de verder volledig door Jessica ingepakte tas leggen) en na een sloot koffie en een laatste knuffel voor de hond is het HUP richting Schiphol.

Met een grote tas op de achterbank, m’n zus en Jessica ernaast, m’n moeder op de bijrijdersstoel en ikzelf gehuld in een opzichtige Noordpool FM jas valt ineens het kwartje: het is echt waar, ik ga richting de Poolcirkel. Maandenlang zijn we bezig geweest met de voorbereidingen, maandenlang heb ik ‘ja gaaf he’ geantwoord als mensen me er op aanspraken dat ik deze reis ging maken. En maandenlang heb ik het me eigenlijk niet ECHT gerealiseerd. Want laten we eerlijk zijn: alledaags is is het niet.
Maar nu, bepakt en bezakt met poolkleding en de afslagen richting Schiphol nemend is er geen ontkomen meer aan: we gaan.

Op Schiphol ontmoet ik Jurre en cameraman Tijo. Maikel en technicus Syb zijn eergisteren al richting Longyearbyen gevlogen om daar de studio vast in gereedheid te brengen. Tenminste: dat was het plan.
Donderdagavond belde Maikel met het onheilsbericht dat er iets vreselijks mis was gegaan met de cargo van alle apparatuur: het had al een week in Longyearbyen moeten staan, maar was er nog steeds niet. Spoorloos. Maikel en Syb zitten kortweg al twee dagen werkloos te wachten op nieuws van de postbode…
We kunnen – behalve heel veel bellen en druk achter de zaak zetten (tot aan de minister van VROM toe!) niets anders doen dan afwachten en duimen dat alles goed komt.

En naar Oslo vliegen. Want dat was vandaag, een reisdag. Hoe lang is het vliegen, werd veel gevraagd. Geen idee, zei ik dan. Want met alle tussenstops was me dat niet helemaal duidelijk vooraf. Nu weet ik in ieder geval het schema van vandaag: dik anderhalf uur naar Oslo, daar anderhalf uurtjes wachten, dan weer twee uur naar Tromso en ook daar twee uur wachten op Tijo – die moest door logistiek gezeik helaas een vlucht later op deze etappe.

Aankomen in Oslo is al een goed deel van de ervaring van deze reis: tot en met ons basecamp valt alles onder Noors bestuur en dus kunnen we ons een week lang vergapen aan Noorse woorden op bordjes. De knekkebreud-grappen zijn niet van de lucht.
De vlucht van Oslo naar Tromso verraadt al vrij snel wat ons naast Knekkebreud en Meuteneuke vooral te wachten staat: sneeuw. Vliegen we een flinke tijd boven groene landschappen, ineens duiken er plukjes wit op en voor je het weet is het alleen nog maar wit wat er onder ons door schuift. Grote, lege witte vlaktes die alleen door schaduwval van bergtoppen onderbroken worden. Realiseerde ik me maandenlang niet dat dit echt zou gebeuren, het vliegtuig richting realiteit is nu hard onderweg.

De twee uur wachten op Tromso gaan redelijk snel, dankzij de voor omgerekend 10 euro afgetikte wireless internet-toegang. Beetje mailen, beetje surfen en hop voor we het weten staat Tijo weer voor onze neus. Gelukkig, want we willen snel naar het hotel en een hapje eten: het kleine vliegveld van Tromso biedt geen enkele mogelijkheid voor een snelle hap en we hebben onderhand best trek.

We laden onze spullen in en gaan in een mutjevolle bus naar het hotel, in downtown Tromso. De rit duurt hoogstens een kwartier en gaat door sneeuw, sneeuw, af en toe een hut en sneeuw. Ik probeer me voor te stellen wie hier zou willen wonen. Het lukt niet. Ik zie huizen en weet dat er toch echt mensen zijn die hier wonen en probeer het me nog eens in te beelden. Nope, weer niets. Het is hier desolaat, koud, wit en eenzaam.

Het centrum van Tromso biedt een iets ander beeld: de havenstad heeft een knus aandoende kern die me heel erg doet denken aan het dorpscentrum uit de tv-serie van Pippi Langkous. Ik verwacht elk moment een grote sneeuwbal vol mensen die door de straten rolt, of ergens een boom vol pakjes en lampjes te zien. Maar nee. Het blijft een doods geheel.

Als we het hotel binnenlopen – een flinke onderneming, want de tassen die we meeslepen zijn lomp, zwaar en lomp (zwaar, ook) – is de buffetmaaltijd nét afgelopen. Jammer joh, maar als we snel zijn kunnen we nog aanschuiven voor soep en brood. En oeh! Croutons.
Lekker, maar nauwelijks vullend. En dus besluiten we nog even op stap te gaan in het bruisende Longyearbyen, op zoek naar een snelle hap. We grappen dat we toch op z’n minst wel een Burger King kunnen verwachten in deze godvergeten plaats – en ja hoor, die zit er. Nee echt. Een Wupper mut kuus is gewoon te bestellen, met Frunse Frutjus erbij. En muyu!

Voldaan sjokken we door de sneeuw terug naar het hotel, lopend langs wat er uitziet als alleen maar 16-jarige Tromso-hangjongeren die bij god niet weten wat ze moeten doen in dit gat. Behalve hangen. In het hotel ontmoeten we de rest van het Climate Change College, die hier al twee dagen zitten. De ontmoeting is hartelijk. College-leider Michel vertelt wat ze zoal gedaan hebben. Bizar hoogtepunt is een bezoek aan een kroeg geweest, waar ze hebben geschuild tegen de sneeuw omdat een afspraak te laat was. Het was tien uur ’s ochtends en tientallen cafe-bezoekers waren al straalbezopen. Samen met een hoog percentage zelfdoding naar het schijnt de meest voorkomende gevolgen van het wonen in een streek waar het altijd koud is en vier maanden per jaar stikdonker. He gezellig.
Rendieren komen hier trouwens ook wel eens door het stadje lopen, alhoewel het de laatste tijd wat stil is: door global warming heeft het hier vorig jaar voor het eerst sinds decennia geregend en de ijslaag die ontstond toen de kou terugkwam, maakte het voor de beesten onmogelijk bij de onderliggende moslaag te komen. Miljoenen rendieren zijn van de honger omgekomen. Ook vertelt Michel hoe de mens hier de gevolgen van klimaatverandering ondervindt: het is Noorwegen gewoonte dat moeders en dochters samen rode bessen gaan plukken, waarbij de moeder haar kind alles over de cultuur van het land leert. Traditie. Maar wel een traditie die naar de kloten gaat omdat er weersveranderingen steeds minder rode bessen zijn.

We weten weer waarom we hier zijn. Niet alleen een reis naar een ontzagwekkende wereld, maar vooral omdat we een boodschap willen overbrengen. Als ik doodmoe in bed stort en nog een rondje zap, blijkt An Inconvenient Truth op de Noorse TV te zijn. Toeval bestaat niet. Ik val midden in het stuk waar Al Gore laat zien wat er met Nederland gebeurt als Groenland smelt. Ik zie de landkaart blauw worden, denk nog even aan thuis en kan niet wachten tot ik weer wakker word straks om verder te gaan met de missie.
Want er zijn nog steeds heel veel mensen die nog lang niet wakker zijn.

Check HIER de foto's